кажи - Кепенци https://www.kepenci.mk Кратко и едноставно Tue, 28 Mar 2023 20:22:19 +0000 mk-MK hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://www.kepenci.mk/wp-content/uploads/2022/02/cropped-logo-tab-32x32.jpg кажи - Кепенци https://www.kepenci.mk 32 32 Геометрија на поезијата https://www.kepenci.mk/geometrija-na-poezijata/ Tue, 28 Mar 2023 19:55:47 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=18013 Геометрија на поезијата

The post Геометрија на поезијата first appeared on Кепенци.

]]>
Пишува Димитра Десановска

Битола многу одамна била опеана и скриена во срцата на Битолчани. Срцето е престол на љубовта, а таа пак престол на светот. Роднокрајната љубов е секогаш нешто кое каде и да одиме и исто и да правиме ќе не навраќа на местото во кое сме ги направиле првите чекори. Оваа година професорката од Педагошки факултет и поетеса Даниела Андоновска-Трајковска ја доби наградата за роднокрајна поезија која беше доделена во НУУБ по повод 78 години од нејзиното постоење.

                                   За Блаже Конески вистинската поезија директно или индиректно произлегува од народот, а тој процес на создавање метафорички го замислува како везилка која со конците на историјата везе проста и строга македонска песна која чудесно блика на синото платно. За мене поезијата содржи поетски јазик кој е ставен во функција и кој секогаш при секое ново создавање се измислува себеси. При тоа постојано себепронаоѓање тој јазик може да се интерферира и со други јазици и реалности, како на пример со математичкиот. Така геометриските форми, множествата, аритметичките операции можат да се анимираат за да се прикажат човечките слабости и доблести за да се покаже дека и покрај повеќеслојноста на социјалните интеракции и средствата за масовна комуникација, луѓето денес живеат линеарно и само на една права која не им дозволува излегување од удобната еднодимензионалност на индустријализираниот капитализам, дека луѓето денес се темиња на триаголник кој цел живот се обидува да си ја задржи формата, дека времето е круг, а луѓето заложници на своите остри агли, но поезијата е и еманација на нашата вистинска природа која ни ја покажува линијата на животот ослободена од простор и време.

Од друга страна ако за големиот романски поет Никита Станеску поезијата е вертикален крик за да го изрази својот духовен бунт, според мене таа е крик кој нѐ поврзува со логосот или на сесоздателското слово со кое умот станува смисла на постоењето, а не постоењето дадено само по себе. Ако за Никита поезијата беше дамка крв која говори, за мене поезијата е црвени и бели крвни зрнца коишто треба да нѐ ослободат од ова дигитално време во кое повторно треба да го пронајдеме човекот.

Токму поради ова, за мене пишувањето поезија е процес на ослободување, бидејќи за жал и покрај сите револуции за правата и слободите на луѓето, има една револуција која сѐ уште не е случена до крај, а тоа е револуцијата за внатрешната слобода, револуцијата на интелектуалната слобода во својата примарна основа – да се избере најдоброто во нас, односно да се избере човекот, кој денес како што гледате, толку лесно се претвора во идентификациски броеви во кои е изгубена личноста.

Дaниела Андоновска-Трајковска

ТРИГОНОМЕТРИСКИ ФУНКЦИИ
НА ЖИВОТОТ

Има еден триаголник од кал, плунка и сламки
во кој сами се вградуваме и го обесуваме
на највисокото место

Меѓу три прави агли
што летаат гушнати со главите
на мали залаци
вечноста ни ја дава
таа птица преселница
што низ истиот прозорец
влегува и излегува

КООРДИНАТЕН СИСТЕМ

 

Сите знаат точно на кои координати
живеам
и врз кои точки се потпираат моите иницијали
Матичниот број го запишувам на уплатница
кога го враќам тоа што ми е одземено
И на здравствената книшка го покажувам
кога со моја дозвола ми вадат крв од зборовите
за да проверат дали леукоцитите ми се на број
И во банката го чувам пред очите на лихварите
за видат дека немам ништо друго освен него
Поштарот запира пред бројот 47
за да ги врати залутаните зборови
во поштенското сандаче на заборавањето
Еднаш во месецот поминува другар ми
за да прочита колку електрични сијалици
бадијала светеле цела ноќ
Телефонскиот број ми е јавно објавен
на веб-страницата која ми дава плата
Датумот на раѓање ми е втиснат на прстите=
и сам се запишува во празните полиња
на електронската бирократија
Сообраќајниот полицаец точно знае во кое време
поминувам низ центарот на градот кога одам на работа
и секогаш ме застанува
за да ми каже дека брзо
и без размислување влегувам во кривини
но дека одлично се движам по координати
во спротивно – нема да преживеам
И тогаш се сеќавам дека мојата рака
ги има исцртано сите зебри за пешаци
сите триаголници со извичник
и сите стоп-знаци пред влезот во главните улици
И пак продолжувам… по исти координати
во туѓи системи, со мои правила, и преживувам
зашто животот ми живее во сонот без координати
во кој секогаш одново се раѓам

РАМНОКРАК ТРИАГОЛНИК

Ја ограничив правата со две точки
и врз неа ставив уште една
идентична на неа
и ги преклопив
за да ја скријам едната под другата
за да речам двете мои се
а не се
за да речам двете исти се
а не се
за да речам двете плот се
а не се

Ја скокотнав едната права
во средето нејзино
и ја подигнав
со два прста во една точка

Се истегна таа ко куќарка
сред шума

Ограничи простор
На три шајки го обеси денот

И влегов сама внатре
со покрив над грбот
Со камен во лебот

 

ЕУТАНАЗИЈА

не слушајте го роботот во мене
кој ги зборува сите програмски јазици
и кој може да ги изведе сите математички операции
без грешка
и убијте го со еутаназија

понекогаш треба да се умре
за да се живее

 

НАЕЛЕКТРИЗИРАНИ ЖЕЛБИ

не ги сечеме заноктиците
кои како крлежи ја оставаат својата глава
во нашите наелектризирани желби
ниту ги подрежуваме за да ги имаме под контрола
зад решетките на тастатурата
ниту ги измазнуваме со турпија за да не нѐ драскаат
кога ги пишуваме лозинките со кои влегуваме
низ три порти во нашата единствена ќелија
во која толку страстно ја чуваме слободата само за себе
сами сме – меѓу автоматските пораки кои исто завршуваат
и животот кој никако да почне

 

ОПКОЛЕНО ВРЕМЕ

времето беше во средината
а ние игравме околу времето
фатени за раце го заобиколувавме
занесени во молитвата за дожд
што траеше не знам колку
зашто времето беше во средината
а не можевме да погледнеме
на неговиот рачен зглоб
зашто сѐ исчезнуваше пред нас
кога брзо се вртевме во круг
држејќи се за рацете кои постојано ни никнуваа
во различни правци во светот
и не знаевме колку е часот
зашто со различно лице нѐ гледаше времето
што спиеше во средината
со стрелките што покажуваа кон нас
со сите секунди со кои гласно извикувавме
дека ќе сме вечни
сѐ додека ни се врти во главата
и не знаевме колку долго се вртиме
околу времето што молчеше во средината
ниту колку траеше нашето одвртување
но доволно беше што знаевме
дека се вртиме во круг
околу времето што нѐ навиваше
за да ја разбуди вечноста што спиеше во
нас

 

ОМЕКНАТИ КОНСОНАНТИ

најтешко ми е да си ги најдам
вокалите од преден ред
да им одржам лекција за тоа како да преживеат
во овој свет во кој сѐ е направено од метал
за да не ги омекнуваат консонантите
кои до нив ќе застанат
едни меки лица гледаат во нас
од другата страна на огледалото
но не им даваме да се расплачат среде бел ден
ниту да се смеат од срце
ниту да се бакнуваат полудени од љубов
во трговскиот центар на погледите
ах тие вокали од преден ред
што ми го расипуваат огледалото!

The post Геометрија на поезијата first appeared on Кепенци.

]]> За Денот на поезијата стихови на македонски од сите меридијани https://www.kepenci.mk/za-denot-na-poezijata-stihovi-na-makedonski-od-site-meridijani/ Tue, 21 Mar 2023 22:11:08 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17985 За Денот на поезијата стихови на македонски од сите меридијани

The post За Денот на поезијата стихови на македонски од сите меридијани first appeared on Кепенци.

]]>
Пишува Димитра Десановска

Денешниот ден (21.3.2023) е еден од најубавите денови во годината од повеќе причини. Додека на северната полутопка настапува пролетта, а на јужната есента, додека на едниот крај на Земјата цутат цвеќиња, на другиот паѓаат лисја, во градот на конзулите, во градот на клавирите, во градот на чупињата, во Битола се одбележува Светскиот ден на поезијата.

По тој повод, во НУУБ ,,Климент Охридски“- Битола се одржа литературно читање, како и промоција на двете јубилејни изданија 10 и 11 од списанието за култура-литература, драмска уметност, филм и издаваштво ,,Современи дијалози“ кои се издадени во 2022 година, а се во издаваштво на Македонското научно друштво – Битола.

За Списанието 2022 година е јубилејна година и токму поради тоа и покрај востановената практика списанието да излегува еднаш годишно, минатата година од печат излегуваат два броја – бр. 10 и бр. 11, и двата со финансиска поддршка на Министерството за култура.

Во него се застапени уметници и автори од Македонија и од различни држави во светот.

Поздравната реч имаше чест да ја изговори потпретседателот на Македонското научно друштво – Битола, м-р Николче Трајчески, промотор беше универзитетската професорка и поетеса д-р Даниела Андоновска-Трајковска, која истовремено е и главен уредник на списанието. Таа истакна дека освен неа, списанието го уредуваат и проф. д-р Силвана Нешковска, Елизабета Јончиќ и Весна Мундишевска Велјановска која ги дизајнираше кориците со мотиви од уметниците Ниче Василев и Бурхан Ахмети. Редакцијата е потпомогната и од меѓународниот уредувачки совет составен од: проф. д-р Звонко Танески (Словачка), Раед Анис Ал-Јиши (Саудиска Арабија), м-р Жарко Милениќ (Русија и Босна и Херцеговина), проф. д-р Тземин Итион Тсаи (Тајван, Република Кина), проф. д-р Том Филипс (Велика Британија), вонр. проф. д-р Михо Нонака (Јапонија и САД), Искра Пенева (Србија) и проф. д-р Су Џен Лин (Тајван, Република Кина).

За рециталот задолжени беа студентките од Педагошкиот факултет од Битола, Јасна Талевска, Ивона Вурмеска, Димитра Десановска и  магистрантката Ивана Петровска.

Се читаше избор поезија од современи и значајни странски поети кои се застапени во списанието во препев на македонски јазик. Финска, канадска, албанска, бугарска, шведска, турска, хрватска, индиска, арапска и кинеска поезија го украси празникот на речта и заечи во Битола.

Џорџ Кларк, Тин Лемац, Аки Салмела, Ахмед Ал-Мула, Лина Екдал, Хозе Лупијанез, Арти Луши, Аксинија Михаилова, Емел, Косар, Ентела Табаку, Рошел Поткар и Јин Шјиаојан како за момент да зачекорија во нашиов град.

Публиката будно го слушаше читањето на пишаниот збор и беше желна за песна повеќе.

Овој настан уште еднаш докажа дека Битола бил, е и ќе остане град на културата, љубовта, заемната почит и разбирањето. Читањето на поезија од странски поети не само што ја промовира нивната поезија, туку и го доближува светот до нашите простори, а сето тоа благодарение на преведувачкиот тим кој освен што е составен од членовите на редакцијата, вклучува и повеќе надворешни соработници кои несебично се вложуваат себеси во име на поезијата.  

Уште еднаш несомнено се покажа дека Македонија ги сака другите, различните, а всушност истите во сѐ.

Зошто токму поезијата?

Поезијата треба да се чествува, зашто само таа може да го разбуди доброто, милото и најдлабокото бисерче што спие во човекот и го чека трпеливо своето воскресение.

The post За Денот на поезијата стихови на македонски од сите меридијани first appeared on Кепенци.

]]> Нов “Училишен зборник” за училиштето “Браќа Миладиновци” во Жван https://www.kepenci.mk/nov-ucilisen-zbornik-za-ucilisteto-braka-miladinovci-vo-zvan/ Tue, 07 Mar 2023 17:52:54 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17771 Младиот наставник и ентузијаст Влатко Стојковски, повторно успеа во рацете на учениците да остави една богата културна и духовна ризница.

The post Нов “Училишен зборник” за училиштето “Браќа Миладиновци” во Жван first appeared on Кепенци.

]]>
Пишува Димитра Десановска

Младиот наставник и ентузијаст Влатко Стојковски, повторно успеа во рацете на учениците да остави една богата културна и духовна ризница.

Станува збор за новиот ,,Училишен зборник “ кој ќе најде место во училиштето ОУ ,,Браќа Миладиновци“- Жван.

“Запознат сум со некои основни податоци. Како тоа дека училишната зграда која што постои и денес и каде се одвива редовна предметна настава, била изградена една година пред училиштето да започне со работа (1962). Воспитно-образовната дејност започнала во 1963 година, па оваа 2023 претставува 60-годишен јубилеј. Во минатото во близина на училиштето бил отворен и интернат во којшто престојувале ученици кои доаѓале да учат во Жван, а потекнувале од подалечните села како Мало и Големо Илино, Базерник, Брезово, Доленци, Железнец и други. Во интернатот учителите одработувале дополнителни работни часови и се грижеле за децата и по наставата, а дел од оние кои доаѓале од други места и биле семејни личности, престојувале во посебна станбена зграда која и денес постои во близина на училиштето. Зградата на интернатот веќе не постои како таква. Кога се вработив имав можност отприлика година до две да поработам со неколку колеги- наставници кои позади себе имаа оставено речиси четири децении учителска дејност, а потоа се пензионираа. Од нив научив многу за професијата благодарение на советите што ги добивав и поддршката. Од нивните кажувања не беше тешко да се разбере колкави разлики постоеле во образованието некогаш и сега, но и во функционирањето на самото училиште. Значајно е да се напомене дека во училиштето се школувале имиња кои денес имаат високо место во македонската книжевност, како: Петре М. Андреевски, Горјан Петревски, Раде Силјан, Божин Павловски и други” – рече Влатко Стојковски.

Зборникот, кој е во чест на браќата Миладиновци, е направен и по повод 60-годишнината на училиштето и неговиот патронен празник што наближува деновиве. Во него се застапени содржини кои информираат за постигањата на учениците и училиштето во целост, во текот на изминатите години.

“Пред неколку години сметам дека бевме активни чинители во модернизацијата на образованието преку примена на информатичката технологија во наставата. Тоа се бараше од нас како и од останатите училишта во земјава, а во училишта во рурални средини какво што е нашето – предизвикот беше поголем. Соработувавме и со волонтер на Мировниот корпус на САД во Македонија и две години бевме домаќини на волонтерка со американско потекло, која што стана дел од кадарот и имаше задача да направи спој помеѓу македонската и американската култура, да поттикне позитивни иновации во наставата по англиски јазик и која воедно преку изработка на проект, обезбеди финансиски средства за обнова на старата кровна конструкција на училиштето, но и друг вид помош. Сметам дека иако сме помали, барем во однос на бројот на ученици, изминативе 14 години откако работам овде, направивме многу, а најважно од сѐ – успеавме нашите ученици да ги вклучиме во важни и интересни проекти (и надвор од училиштето), преку кои тие стекнаа искуство и моменти за кои верувам дека нема да ги заборават и дека ќе им користат во натамошното образование и животот воопшто”, посочи Стојковски.

На 17 овој месец, училиштето го чествува ликот и делото на своите патрони преку програмски активности кои оваа година ќе траат една работна недела. Главен удел секако, ќе имаат учениците кои ќе учествуваат во едукативни квизови, спортски и мултимедијални активности, литературни читања и на крај, како главни актери на завршната свечена приредба што ќе се одржи на 17 март пред родителите и останати гости. На неа учениците ќе ги покажат актерските, рецитаторските и музичките способности, за што тоа се подготвувале во изминативе месец до два.

– Сакам кога нештата се одвиваат по план, бидејќи тоа треба да биде и одлика на секој еден наставник. Периодов што следи ќе ми овозможи да бидам ангажиран во проекти и настани надвор од училиштето, а кои исто така ќе имаат културолошки белег. Повеќето од нив ќе бидат поврзани со литература, фолклор и уметност, а во сите нив мојата улога треба главно да биде модераторска. Во нив, учество треба да земат и ученици од нашето училиште. Се подготвува една манифестација која што има тенденција да премине во традиција, а ќе биде поврзана со нашиот роднокраен автор, писателот Горјан Петревски. Но, не би откривал премногу околу тоа засега. Нашиот крај е место на писателски имиња, па најдобро може да се промовира преку книжевноста. Иако, овде не би го исклучил и потенцијалниот селски туризам за кој што е потребна ангажираност од страна на повеќе фактори за да стане конкурентен и успешен.

– Преродбениците кои ја одиграа можеби најзначајната улога во македонското разорено општество во текот на 19-от век, кој што сметам дека можеби е еден од најзначајните периоди за македонската национална историја. За него пишуваат и многу странски автори, прочучувачи на македонистиката. Тоа е време во кое што едноставно “пукаат” шевовите на оштетеното македонско ткиво и во кое народната македонска маса сѐ понагласено ја чувствува потребата од самоспознание и враќање на загубените народни и духовни вредности. Миладиновци имале исклучително влијание во подигнување на националната свест преку собирачката, но и учителската дејност по кои што најдобро ги препознаваме. Константин Миладинов се смета за основоположник на македонската уметничка поезија, додека Димитар е примерот за учител за кого доаѓале деца од најразлични краишта, па и надвор од Македонија, само за да се школуваат кај него. Нивниот спомен треба да се негува поодговорно, посебно во овие тешки времиња за Македонија, за која имам впечаток дека повторно преживува моменти слични на оние од тој тежок 19 век, истакна Стојковски одговарајќи на прашањето за тоа какво е значењето на Браќата Миладиновци за нашата држава.

Авторот на книгата „Записите на учителот“ вели дека кепенците за сите млади луѓе кои денес сакаат да запливат во водите на пишувањето, творењето и издавањето, остануваат отворени:

“Пишувањето го негуваме за време на редовната настава, а оние кои што се истакнуваат повеќе и навистина поседуваат талент, ги насочуваме како понатаму. Можеби најголемите успеси што сме ги направиле се поврзани токму со творењето на поетски или прозни дела од страна на деца. Мислам дека мојата прва книга која што дојде до рацете на многу деца во Македонија, посебно кај моите ученици, предизвика задоволителен поттик. Во тек сме на подготовка на прва стихозбирка на моја ученичка која што се надевам ќе биде отпечатена наскоро. Повеќе индивидуални творби на наши ученици се дел од стихозбирки на разни издавачи и од разни настани од детски книжевен карактер каде сме биле учесници. Иако, неретко им кажувам дека треба да бидат трпеливи, посебно во идејата за издавање книга (која стана тренд кај деца кои сѐ уште не се ни полнолетни), бидејќи сѐ уште се во рана возраст, и допрва треба да работат на стилот, изборот на мотиви и разбирањето на поезијата, која секако не е лесна. Говорам за вистински добрата поезија која според мене е ретка.

Бидејќи живееме во земјата осветена од Св. Кирил и Методиј, а е опеана и запазена од перото на Миладиновци, Мисирков, Конески и ред други, треба да бидеме свесни дека пишувањето и љубовта кон книгата и културата воопшто, треба да бидат составен дел од душата на овој народ. Тоа е она што мислам дека како минува времето го забораваме, а претставува како што рекол и Мисирков “наш долг и наше право”.

The post Нов “Училишен зборник” за училиштето “Браќа Миладиновци” во Жван first appeared on Кепенци.

]]> Исправена 30 годишна неправда – Битолчанецот Станимир конечно доби државјанство https://www.kepenci.mk/ispravena-30-godisna-nepravda-bitolcanecot-stanimir-konecno-dobi-drzavnjanstvo/ Mon, 20 Feb 2023 15:38:56 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17346 СВР Битола конечно му издаде лична карта на едно од околу 500 лица без државјанство во Македонија.

The post Исправена 30 годишна неправда – Битолчанецот Станимир конечно доби државјанство first appeared on Кепенци.

]]>

СВР Битола конечно му издаде лична карта на едно од околу 500 лица без државјанство во Македонија.

Документот со кој 73 годишниот битолчанец Станимир Пелифановиќ, сега ќе може да ги ужива сите граѓански права кои му следуваат од државата, не е само карта за лична идентификација, и остварување на неговиот најголем долгогодишен сон, туку значи и надеж и поттик и мотивација и потврда дека упорноста кога-тогаш се исплаќа.

Случајот на Станимир е и пример дека кога граѓанските активисти и новинарите, кога здруженијата и медиумите делуваат заедно, со заеднички сили, можат да придонесат, да ги „подразбудат” и да ги поттикнат институциите да делуваат поажурно, поотворено и посочувствително и помалку дискриминирачки, особено кон немоќните и ранливи граѓани на кои нема кој да им помогне.

Видео сторијата која Владимир Котевски како учесник на Менторската програма за млади новинари на МОФ во партнерство со УНХЦР со поддршка на Миграцискиот повеќепартнерски доверителски Фонд, ја изработи за институционалната „голгота” на Станимир и нејзиното објавување од три Интернет портали и широката граѓанска поддршка на социјалните мрежи, е само еден мал дел во „битката” која заедно со Станимир со години ја водеа активистите на Здружението на Роми „Баирска Светлина” и Ремзи Медик со неговите лични заложби.

Чест ни е што и Порталот kepenci.mk даде мал придонес во афирмирањето на оваа тема од областа на основните човекови права, која за жал, е сѐ уште глобално актуелна и во 21 век.

Во продолжение, потсетување на видео-сторијата:

The post Исправена 30 годишна неправда – Битолчанецот Станимир конечно доби државјанство first appeared on Кепенци.

]]> Пекинезер – Мал сопатник на човекот https://www.kepenci.mk/pekinezer-mal-sopatnik-na-covekot/ Wed, 08 Feb 2023 20:22:53 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17196 Пекинезерите припаѓаат на најстарата, кралска раса на кучиња од Кина. Поточно – од Пекинг. На обичниот граѓанин му било забрането да има пекинезер. Тие се сметаат за едни од најмалите кучиња, но ги бие глас дека се своеглави. Не сакаат нови луѓе и се премногу територијални. Човек треба многу да се труди за да ја стекне нивната доверба. Затоа, некои луѓе велат дека се лоши и само лаат, а на некои тоа им е смешно и воопшто не им пречи таквиот карактер. Па, секој си е посебен на свој начин, нели?

The post Пекинезер – Мал сопатник на човекот first appeared on Кепенци.

]]>

Пекинезерите припаѓаат на најстарата, кралска раса на кучиња од Кина. Поточно – од Пекинг. На обичниот граѓанин му било забрането да има пекинезер. Тие се сметаат за едни од најмалите кучиња, но ги бие глас дека се своеглави. Не сакаат нови луѓе и се премногу територијални. Човек треба многу да се труди за да ја стекне нивната доверба. Затоа, некои луѓе велат дека се лоши и само лаат, а на некои тоа им е смешно и воопшто не им пречи таквиот карактер. Па, секој си е посебен на свој начин, нели?

Пекинезерите не треба да се носат на многу долги прошетки поради тоа што се мали и немаат толку енергија, но и поради тоа што лицето им е “сплескано” и не можат правилно да дишат ако се изложени на напор. Достигнуваат тежина до 5-6 килограми, а висина до 15-20 центиметри. Пекинезерот има “горд” изглед и многу крзно! Затоа, ако сакате да чувате пекинезер, купете и чешел за него и чешлајте го секој ден, бидејќи крзното им паѓа постојано. Мене ме зачуди колку “штета” може да направи едно толку мало куче.

Иако не стекнуваат доверба лесно, многу се приврзуваат за сопственикот и го почитуваат. Многу му се верни и се послушни. Но, пазете да не ги оставите сами со мали деца. Можат да покажат агресија, бидејќи немаат трпение за детски игри. Тоа им влева немир и анксиозност и затоа знаат бурно да изреагираат. Пекинезерот е многу независно и самоуверено куче и очекува кралски третман – од секој, па и од сопственикот. Затоа е многу важно да се почне со тренирање од  многу мала возраст, за да се избегне барем малку од тврдоглавоста.

Непријателски се настроени како кон луѓето – така и кон другите животни. Ако некое поголемо куче го нападне, пекинезерот ќе се брани (и ќе го брани сопственикот) па макар и да си го ризикува животот. Секогаш сум се прашувала зошто полицијата не ги користи пекинезерите. Хаха. Пекинезерот ќе ви стане или најдобар другар – или смртен непријател.

Иако имаат крзно кое им ја регулира телесната температура, не е лошо и да се потстрижуваат во летниот период. Секогаш дотурајте им вода – особено во лето. Кучињата не потат како нас – потат преку перничињата на нозете. Исто така и легнуваат на стомак на ладна површина и забрзано вдишуваат и издишуваат.  Проверувајте им го крзното кај нозете после секое шетање бидејќи се ниски и може да им се закачат тревки, а и други работи кои би ја иритирале нивната кожа.

Кога станува збор за здравјето: Пекинезерите имаат проблеми со дигестивниот систем, така што се многу чести компликациите со столицата. Ветеринарите советуваат да се избегнува давањето на коски бидејќи не можат убаво да ги сварат. Во подоцнежни години, можат да имаат проблеми со срцето и бубрезите. Исто така, треба многу да се внимава на денталното здравје. Покрај сето ова, обично живеат до 12-13, а некои и до 15 години.

Се на се, прекинезерот е мошне добар миленик ако можете да ги занемарите неговите непријатни страни. Со правилен тренинг (не само физички) може да се постигнат зачудувачки резултати. Само, еден совет: Не му викајте! Голема е веројатноста дека не само што нема да послуша, туку и ќе ве замрази. И не го хранете премногу. Пекинезерот е лаком и многу лесно можете да помислите дека уште му се јаде! Половина до една чашка два пати денот е сосем доволно.

И нешто многу важно: Ценете го времето поминато со вашиот миленик и грижете се колку што можете најдобро. Вие сте му целиот живот; љубовта е обострана, така што – сакајте го дури можете. 10 години брзо ќе поминат, а замена нема да можете да најдете – а нема ни да сакате.

Автор Маја Јанушева

The post Пекинезер – Мал сопатник на човекот first appeared on Кепенци.

]]> Како со смеа да се помогне во трагедија – Хуманитарен стенд-ап на Џи Вижн и Виктори https://www.kepenci.mk/kako-so-smea-da-se-pomogne-vo-tragedija-humanitaren-stend-up-na-dzi-vizn-i-viktori/ Wed, 08 Feb 2023 19:41:32 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17173 Кога ќе се спомне трагедија - прво што ни паѓа на памет е тмурна и мрачна атмосфера, без музика, без смеа, без никаква веселба.

The post Како со смеа да се помогне во трагедија – Хуманитарен стенд-ап на Џи Вижн и Виктори first appeared on Кепенци.

]]>

Кога ќе се спомне трагедија – прво што ни паѓа на памет е тмурна и мрачна атмосфера, без музика, без смеа, без никаква веселба.

Во услови кога целиот свет се мобилизира за помош на настраданите во разорниот земјотрес во Турција, јавните личности имаат посебна улога преку ставање на својот талент во служба на човечноста, не само да дадат пример и да ги поттикнат другите, туку и самите да се вклучат во донирањето средства.

Но што да прават оние кои свират, пејат или ги засмејуваат другите, како на пример стенд-ап комичарите.

Младите, како главна движечка сила во општеството, тогаш кога сакаат да се ангажираат, отсекогаш предводат во креативноста со идеи, кои често се необични.

Вo сабота на 11 февруари во Центарот за култура во Битола, група млади ентузијасти се сети да организира хуманитарен настан од кој парите од купените влезници ќе бидат наменети за настраданите во Турција, но ќе се плаќа влез за смеење.

Младиот стенд-ап ентузијаст од Битола, Александар Георгиевски, познат како „Џи_Вижн” и здружението „Виктори” се сетија – „продавајќи” шеги и смеа, да помогнат во една нималку смешна и многу сериозна човечка трагедија од огромни размери.

Поддршка и честитки за идејата за која ви го пренесуваме нивното известување во целост.

Во прилог целото интегрално соопштение:

Време е за сплотеност на битолчани кои се луѓе со големо срце и душа! Нашето малку некому значи многу!
Сите заедно за братска Туркије и Сирија да дадеме поддршка за нивната оддршка во овие тешки времиња за нив! 🇲🇰🇸🇾🇹🇷
Почитувани битолчани,
Поради земјотресот кој ја погоди Република Сирија и Република Туркије, ние како Здружение за заштита од повеќе аспекти – ВИКТОРИ, организираме хуманитарен стенд ап кој ќе го изведе лицето Алекдандар Георгиевски (g_vision), студент на Правен факултет од втора година при УКЛО – Битола.
Картата ќе биде 150 денари за возразни, а за деца до 12 години картата ќе биде 50 денари.
Собраните средства ќе бидат наменети за донација до Црвениот крст на РСМ, за погодените делови од земјотресот во Р. Туркије и Р. Сирија. 🇲🇰🇹🇷🇸🇾
Време: 20:30 ч
Место: Мала сала, Центар за култура
Датум: 11.2.2023 година (сабота)
Дојдете и уживајте на СТЕНД АП спектакл!
Со почит,
Извршен директор и одговорно лице: Викторија Брдаровска
Стенд ап актер: Александар Георгиевски познат како Г-Вижн
Со љубов до 🇸🇾 и 🇹🇷 од братска 🇲🇰
🖤❤️💚🤍

П.С. Едно појаснување:

Од јуни минатата година Турција со службено барање до Обединетите Нации го смени своето име и од англиското име Турки (име кои и самите го употребуваа) по сопствена желба стана Туркие.

Образложението на претседателот Реџеп Таип Ердоган тогаш беше дека земјата сака да се врати на името кое го користела во османлискиот период, но во дебатите беше кажано дека поради тоа што името Турки во западните лексикони има и значење на „мисирка”, но и погрдно значење на човек со ограничена интелигенција и капацитет, решиле да побараат да бидат нарекувани Туркие.

Во македонскиот јазик името, односно зборот кој го употребуваме (идентично уште од Османлиско време) – „Турција” нема никаква сличност или значење со западното погрдно „Турки”, а некои сметаат дека името Турција на македонски јазик е многу поблизок збор до Туркие, отколку до Турки.

Промената е нова, јазичарите кај нас сѐ уште не се изјасниле, а дел од правниците и политичарите почнаа да го користат сменетото име Туркие.

Кај нас нема изјаснување ни за промената во Холандија, која исто така неодамна побара да биде службено нарекувана Нидерландија (за ова Хрватите имаат свој превод Низоземска), но до сега дури и официјалните холандски претставници и претставници на ЕУ, кај нас продолжија да го употребуваат зборот Холандија.

The post Како со смеа да се помогне во трагедија – Хуманитарен стенд-ап на Џи Вижн и Виктори first appeared on Кепенци.

]]> Роднокрајна печал прикриена зад смев – промовирано „Брливото шилеже” на Божин Андоновски https://www.kepenci.mk/rodnokrajnata-pecal-prikriena-zad-smev-promovirano-brlivo-shileze-na-bozin-andonovski/ Tue, 07 Feb 2023 19:13:23 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17144 Авторот Божин Андоновски успева копнежот и љубовта по родното место да ги навези на парче хартија.

The post Роднокрајна печал прикриена зад смев – промовирано „Брливото шилеже” на Божин Андоновски first appeared on Кепенци.

]]>

Авторот Божин Андоновски успева копнежот и љубовта по родното место да ги навези на парче хартија.

Тој “греби” по сеќавањата кои како филмска лента да поминале пред неговите очи. Жеден е што повеќе да пие од изворот, од кладенецот на нашето богато творештво.

Изморен од сегашноста и од јаремот на новото време, Божин воздишка и прибежиште наоѓа во своите сеќавања за луѓето, за настаните, за доживеаното. Она за што пишува е длабоко врежано во нашиот македонски код. Емоциите значат повеќе кога се споделуваат со другите, а за тоа сведочи и самиот Андоновски.

Новата седма книга со наслов ,,Брливо шилеже” на Божин Андоновски беше промовирана денес (7.2.2023) во Центарот за култура.

Промотори беа универзитетските професори Златко Жоглев и Гордана Стојаноска, а извадоци од рецензијата на третиот рецензент Ѓорѓи Лазаревски прочита претседателката на Пелагонските културно-научни средби Д-р Весна Калпаковска. Станува збор за хумористично-реалистични раскази. Инспириран од родното Врањевци и народните кажувања Андоновски го пишува ова дело. Модератор на настанот беше познатата поетеса и универзитетска професорка Даниела Андоновска – Трајковска.

Во публиката освен претставници на универзитетската и книжевна јавност, беа присутни и некогашните жители на село Врањевци, кои смевот од шеговитите настани опишани во книгата го комбинираа со длабоки воздишки и понекоја солза за едно неповратно време во кое се кријат уште многу приказни кои допрва треба да бидат раскажани.

Автор Димитра Десановска

The post Роднокрајна печал прикриена зад смев – промовирано „Брливото шилеже” на Божин Андоновски first appeared on Кепенци.

]]> Кога убавината се прелева во вистина – Наградата Ацо Шопов за „Убавите жени” на Зоран Пејковски https://www.kepenci.mk/koga-ubavinata-se-preleva-vo-vistina-nagradata-aco-sopov-za-ubavite-zeni-na-zoran-pejkovski/ Tue, 07 Feb 2023 12:19:46 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=17097 Книгата „Убавите жени" од Зоран Пејковски, како целина нуди една заокруженост со јасна тематска преокупација и идеја, фокусирани на убавината како универзална човечка димензија и дека таа изобилува со впечатливи поетски слики поместени во сферите на љубовното, еротското, чувственото. Низ целата книга се разлева топол лирски склад кој потсетува не само на класичното и на традиционалното, туку и на пеење што ги задоволува узусите на модерната поетика.

The post Кога убавината се прелева во вистина – Наградата Ацо Шопов за „Убавите жени” на Зоран Пејковски first appeared on Кепенци.

]]>

Книгата „Убавите жени” од Зоран Пејковски, како целина нуди една заокруженост со јасна тематска преокупација и идеја, фокусирани на убавината како универзална човечка димензија и дека таа изобилува со впечатливи поетски слики поместени во сферите на љубовното, еротското, чувственото. Низ целата книга се разлева топол лирски склад кој потсетува не само на класичното и на традиционалното, туку и на пеење што ги задоволува узусите на модерната поетика.

Збирката е цврсто структурирана во четири поетски циклуси што взаемно се надополнуваат и надградуваат: „Икона на универзумот“, „Сѐ би било еднолично сиво“, „Последното чудо на светот“ и „Епилог на убавината и вистината“. Во првиот циклус Пејковски смело поаѓа во „разгатка на убавината“ при што убавината на жената ја зема како симбол во кој се отелотворени убавината на универзумот и на природните феномени што често нѐ оставаат без здив со својата дива, но животворна и животообновлива убавина: сонцето, месечината, океанот, молскавицата или капката роса. Вториот циклус ги проширува и продлабочува истите со опевањето на смислата што жената му ја дава на постоењето и животот.

Песните во него се суптилно еротизирани и химнично ја слават љубовта меѓу жената и мажот како создателен чин исполнет со возвишена радост и хармоничност, сo исконска возбуда и страст. Во третиот циклус поетот се сосредоточува врз поетско толкување на „чудото на жената“, на високо естетизирање на нејзината надворешна појава и убавина што го опчинува мажот како што Адама го опчинила убавината на Ева, но и го внела во темнината на гревот. На тој начин поетот во овој циклус загатнува повеќе религиозно-филозофски прашања што на книгата ѝ даваат уште една, дополнителна поетска димензија. Во четвртиот, завршен циклус, поетот врши премин од поимањето на убавината како чисто екстерна естетска категорија кон нејзиното поимање (и) како етичка категорија.

Песните се „повнатрешнуваат“, па така надворешната убавина се рефлектира во добрината и вистината, сѐ со цел да се постигне романтичарскиот идеал за совршена убавина кој е сочинет од складниот спој помеѓу овие две категории, па следствено – убавината се прелева во вистина, како што вистината зрачи со убавина. Затоа овие песни дишат во поинаква, доминантно рефлексивна атмосфера, како што впрочем и доликува на еден поетски обликуван епилог.

„Убавите жени“ на Пејковски е стихозбирка со складен и затоа навидум лесен поетски израз што изобилува со богати поетски слики и метафори, како и со свежи звуковни и ритмички решенија. Поетот вешто ги избегнува замките на благуњавиот лиризам и сентиментализам што е постојана закана за ваков вид поезија и иако на моменти се приклонува кон нешто полесни, клишеизирани решенија, сепак општо земено, целата книга импонира со својата компактност, читливост и приемчивост.

Со доделувањето на наградата „Ацо Шопов“ за 2022 година на Зоран Пејковски и на неговата поетска книга „Убавите жени“, ДПМ се придружува кон прославата на 100-годишнината од раѓањето на истакнатиот македонски поет Ацо Шопов.

Комисијата избрана за доделување на годишната награда „Ацо Шопов“ на ДПМ за најдобра поетска збирка во 2022 година, во состав Зоран Анчевски (претседател), Мерсиха Исмајлоска и Славе Ѓорѓо Димоски (членови) на два состанока ги разгледаа книгите од годинашната поетска продукција пристигнати на конкурсот и по подолга и образложена дискусија Комисијата го сведе својот избор на три поетски збирки, неведени по азбучен ред според презимињата на авторите:

1. „Убавите жени“ од Зоран Пејковски
2. „Кадуцеј и лира“ од Сузана В. Спасовска
3. „Позлатено распетие“ од Ивица Челиковиќ

Членовите на Комисијата и дадоа предност на книгата „Убавите жени“ од Зоран Пејковски.

Зоран Пејковски е македонски драмски писател, драматург, сценарист, поет, прозаист, публицист, театролог и единствен натуралист во македонската литература. Член е на Друштвото на писателите на Македонија од 1995 година, а во 2018 година се стекнува со титулата европски писател на поезијата и уметноста, која ја доделува Номинациската комора за награди од Брисел при Европската Унија. Пејковски е и доцент од областа драматургија на Факултетот за театарски уметности при интернационалниот универзитет „Европа прима“ од Скопје. Автор е на над 20 драмски дела, потоа над 20 збирки песни, еден роман, четири научноистражувачки книги од театрологијата и над 50 дела од областа на научната мисла, на литературната критика и на рецензии за книжевни дела и театарски изведби. Добитник е на повеќе домашни и странски награди и признанија.

The post Кога убавината се прелева во вистина – Наградата Ацо Шопов за „Убавите жени” на Зоран Пејковски first appeared on Кепенци.

]]> Сеќавање на „дивиот” експресионизам на Стојан Апчевски https://www.kepenci.mk/sekavanje-na-divot-ekspresionizam-na-stojan-apcevski/ Thu, 26 Jan 2023 23:15:20 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=16330 “Стојан Апчевски, со својата сериозна внатрешна борба го постави специфичниот македонски експресионизам, пред Петар Мазев и Глигор Чемерски – можеби малку претенциозно звучи, но неговиот див, „неконтролиран “ експресионизам, густо нанесуван, жестоко соочуван со формите и композицијата е првиот и можеби единствен бунтовнички експресионизам, кој ќе ги раскрши сите пасторални илузии за разубавувачката улога на уметноста.
- Владо Ѓоревски

The post Сеќавање на „дивиот” експресионизам на Стојан Апчевски first appeared on Кепенци.

]]>

“Стојан Апчевски, со својата сериозна внатрешна борба го постави специфичниот македонски експресионизам, пред Петар Мазев и Глигор Чемерски – можеби малку претенциозно звучи, но неговиот див, „неконтролиран “ експресионизам, густо нанесуван, жестоко соочуван со формите и композицијата е првиот и можеби единствен бунтовнички експресионизам, кој ќе ги раскрши сите пасторални илузии за разубавувачката улога на уметноста.

Тоа е сликарство, кое е во директна конфронтација со животот, не песимистички туку колористички и скоро звучно крикнати. Апчевски низ сиот свој период нема да се откаже од овој избор на соочување со светот и опстојувањето.
Внатрешно, низ годините што следат, можно е да се разоткрива своевидна внатрешна преобразба, повторно не предизвикана од естетски или теоретски премиси, а уште помалку од некаков дијалог или влијанија од другите автори. Тоа е творештво кое пополека, но снажно ја регистрира бунтовноста, силно, чисто, апсолутно сликарски изразена.
Творештво, кое го следи дневнично неговиот емотивен и мисловен стадиум, често изразуван слично на битовата генерација, исфрлен, неизбалансиран, некомпромисен, далеку од додворувањето кон публиката или институциите. Безобзирен, без задршка, апсолутно слеан во изразот и директноста.”
 – Владо Ѓоревски

Во релативно мал, топол, налик на семеен амбиент, во Офицерскиот дом во Битола, ликовниот уметник Стојан Апчевски 11 години по своето заминување од светот ги собра пријателите, колегите, некогашните ученици кои ги учел да цртаат, почитувачите на уметноста … носталгичарите, кои преку ова сеќавање емотивно се потсетија на младоста – која сама по себе, со „жалбата” за неа е метафорички израз на уметноста на животот…и понекој млад љубопитен автор, дете кое во денешното инстант виртуелно време, штотуку ги извалкало прстите на својата креативна љубопитност со јаглен.

Иако недостигаа членовите на ДЛУБ од помладата (веќе средна генерација) кои секако треба да најдат време да ја погледнат изложбата, во овој миг издвоен од времето, таму во Офицерски како да не недостигаше ништо – срдечни средби, искрени љубезни зборови и едно заедничко пулсирање на битот таа толку љубоморно чувана „уметничка Битола” која како надежно да прошепоти – тука сум уште, не заминав никаде.

Паола Апчевска – внука на авторот (обраќање од САД)

Иницијативата на КИЦот, координацијата со семејството, „спасувањето” на најскришно чуваните домашни слики на познатиот Апче, не само од заборавот туку од физичкото уништување, ја прават оваа приказна уште поверодостојна и поискрена. Кога некој ќе замине од овој свет, му пејат – Вечнаја памјат! Во случајот на Стојан Апчевски, со оваа изложба се покажа како тој спомен светот треба да го чува во пракса.

Битола уште многу со што да се фали и гордее, и додека е така, ќе има и нови, млади жители на иднината кои тоа битолско достоинство ќе го пренесат во таа иднина.

Фотографии на Ивана Христова

The post Сеќавање на „дивиот” експресионизам на Стојан Апчевски first appeared on Кепенци.

]]> КИЦ Битола ќе соработува со училиштата во културни иницијативи https://www.kepenci.mk/kic-bitola-ke-sorabotuva-so-ucilistata-vo-kulturnite-inicijativi/ Wed, 25 Jan 2023 15:34:58 +0000 https://www.kepenci.mk/?p=16299 Културниот и информативен центар Битола поведе иницијатива за тесна соработка со основните и средните училишта во градот за осмислување заедничка културна програма и градење на идна публика.

The post КИЦ Битола ќе соработува со училиштата во културни иницијативи first appeared on Кепенци.

]]>

Културниот и информативен центар Битола поведе иницијатива за тесна соработка со основните и средните училишта во градот за осмислување заедничка културна програма и градење на идна публика.

На тркалезната маса: „Поврзаност на образованието, културата и уметноста“ – Воспоставување на соработка во културните дејности со основните и средните училишта во Општина Битола, директорката на ЈОУ КИЦ Битола, Лили Бошевска пред присутните директори на основните и средни училишта од Битола, ја презентираше иницијативата, која вклучува тесна соработка на полето на културата и образованието, поддршка на културни иницијативи, копродкција, учество во манифестации, како и програми кои ќе значат градење правилен однос кон уметностите и создавање идна публика и професионалци.

Фото Ивана Христова

Иницијативата доби општа поддршка од присутните, после што се пристапи кон потпишување на меморандум за соработка. Во КИЦ Битола велат дека на овој начин сакаат да ја доближат културата кон младите, покажувајќи активен однос кон нивните поненцијали и потреби. Иницијативата е поддржана од Општина Битола во рамките на програмата за 2023 г.

Фото Ивана Христова

The post КИЦ Битола ќе соработува со училиштата во културни иницијативи first appeared on Кепенци.

]]>